Hallo, ChatGPT? Ken je mij?

ondernemer onzichtbaar in ChatGPT en AI-zoekmachines

Waarom je als ondernemer misschien onzichtbaar bent zonder dat je het weet

ondernemer onzichtbaar in ChatGPT en AI-zoekmachines

Blogserie: Hallo, ChatGPT? Ken je mij? | Deel 1 van 5

Dit is geen toekomstscenario. Dit gebeurt nu, elke dag, bij steeds meer mensen.

Inmiddels gebruikt bijna een kwart van alle Nederlanders generatieve AI zoals ChatGPT. (AI Insider) En dat aandeel groeit hard. In 2026 daalt traditioneel zoekverkeer al met 25%, en in 2028 verwacht Gartner een daling van 50%. (Fingerspitz) De manier waarop jouw klanten informatie zoeken, verandert dus fundamenteel. De vraag is niet meer alleen of je hoog staat in Google. De vraag is of jij überhaupt voorkomt in het antwoord dat AI geeft.

Wat is er precies veranderd?

Twintig jaar lang werkte online zichtbaarheid op één manier. Je zorgde dat je website goed scoorde in Google, mensen klikten door, en zo kwamen ze bij jou terecht. Dat model is niet dood, maar het verandert snel. Steeds vaker stellen mensen hun vragen niet meer aan Google maar direct aan een AI-assistent, waardoor traditionele websites niet altijd meer in beeld komen. (Youvia)

Het verschil zit in hoe die systemen werken. Google geeft je een lijst met links en jij kiest. ChatGPT, Perplexity of Google’s eigen AI Overviews geven je meteen één antwoord, samengesteld uit tientallen bronnen. Ze citeren soms een website, maar vaak verdwijnt de bron volledig op de achtergrond. De gebruiker heeft zijn antwoord al. Hij klikt niet meer door.

Voor jou als ondernemer betekent dat concreet: je kunt de beste website van je branche hebben, maar als AI jouw content niet begrijpt of niet als betrouwbare bron herkent, besta je simpelweg niet in dat antwoord. Dit laat zien hoe je onzichtbaar in ChatGPT als ondernemer kunt raken.

Is dit weer zo’n hype?

Dat is een eerlijke vraag. De afgelopen jaren zijn er genoeg trends voorbijgekomen die groot werden aangekondigd en vervolgens stilletjes verdwenen. Maar de cijfers vertellen hier een ander verhaal. In juli 2025 verwerkte ChatGPT meer dan 2,5 miljard zoekopdrachten per dag, meer dan een verdubbeling ten opzichte van begin 2025. (AFFiNCO) Dat is geen hype meer. Dat is gedragsverandering.

Onzichtbaar in ChatGPT als ondernemer - Blogreeks - Zoeken verandert: van klikken naar directe antwoorden.
Zoeken verandert: van klikken naar directe antwoorden.

En die verandering raakt ondernemers direct. Uit een experiment onder 20 Nederlandse bedrijven blijkt dat verkeer vanuit AI-zoekmachines vaak waardevoller is dan verkeer uit Google, omdat de zoekintentie hoger is. (Dibevo) Wie een vraag stelt aan ChatGPT, is verder in zijn zoekproces dan iemand die een losse zoekterm intikt. Die persoon wil iets. En als jij het antwoord bent, heb je een serieuze kans.

Hoe weet je of je al onzichtbaar bent?

Doe eens een kleine test. Open ChatGPT of Perplexity en stel de vraag die jouw ideale klant zou stellen. Niet jouw naam of bedrijfsnaam, maar de vraag achter de vraag. “Hoe vind ik een goede coach voor mijn team?” of “Wat is de beste manier om mijn online zichtbaarheid te verbeteren?” Kijk of jouw naam, je website of je content ergens opduikt. Zo ontdek je of je onzichtbaar in ChatGPT als ondernemer bent.

De kans is groot dat je er niet in staat. Niet omdat je geen goede content hebt, maar omdat die content nog niet is ingericht op hoe AI informatie verzamelt en beoordeelt. En dat is precies wat we in deze serie gaan veranderen.

Wat kun je ermee?

Het goede nieuws: je hoeft geen developer te zijn en je hoeft je website niet van de grond af aan te herbouwen. De aanpassingen beginnen bij hoe je schrijft en hoe je je content structureert. Kleine veranderingen die een groot verschil maken in wie jou vindt, en via welk kanaal.

In de volgende blogs gaan we stap voor stap door wat je kunt doen. We beginnen met de manier waarop je denkt over content: niet meer schrijven voor een zoekmachine, maar schrijven voor antwoorden.

Want dát is wat AI zoekt. En wat jouw klant nodig heeft.

👉 Binnenkort deel 2: Stop met schrijven voor Google. Schrijf voor antwoorden.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen Google en AI-zoekmachines zoals ChatGPT?

Google geeft een lijst met links en de gebruiker kiest zelf welke website hij bezoekt. ChatGPT en vergelijkbare AI-tools geven direct één antwoord, samengesteld uit meerdere bronnen. De gebruiker hoeft niet meer door te klikken. Dat betekent dat zichtbaarheid niet langer draait om een hoge positie in een lijst, maar om of jouw kennis wordt meegenomen in dat antwoord.

Moet ik nu stoppen met SEO?

Nee, SEO blijft de basis en dat verandert niet. Wat er wél verandert is dat goed scoren in Google niet langer genoeg is. AI-optimalisatie, ook wel GEO of AEO genoemd, is een aanvulling op je bestaande SEO-strategie, geen vervanging.

Geldt dit voor alle ondernemers of alleen voor grote bedrijven?

Voor alle ondernemers. Juist voor zelfstandigen en kleine bedrijven biedt dit kansen, omdat je sneller kunt schakelen dan grote organisaties. Wie nu begint met het aanpassen van zijn content, heeft straks een voorsprong op concurrenten die nog afwachten.

Hoe snel verandert dit?

Snel. Het traditionele zoekverkeer daalt al merkbaar en AI-tools verwerken inmiddels miljarden zoekopdrachten per dag. Dit is geen trend van over twee jaar, dit speelt nu al

Wat lees ik in de rest van deze serie?

In de volgende vier blogs gaan we van mindset naar praktijk. Je leert hoe je schrijft voor antwoorden in plaats van voor zoekwoorden, hoe je een blog opbouwt die AI wil citeren, welke technische elementen een rol spelen en hoe je je bestaande content kunt doorlichten met een praktische checklist.

Van vaag naar scherp: hoe je prompts verfijnt tot ze echt werken

Verfijning-prompts
Verfijning-prompts

Snel antwoord
Een goede prompt ontstaat zelden in één keer. Je verfijnt de prompt stap voor stap, door te kijken wat werkt en wat niet. Dat is geen tijdverspilling, het is precies hoe je betere resultaten krijgt uit AI.”

Waarom geeft AI me niet wat ik voor ogen heb?

Laatst kreeg ik een berichtje van een opdrachtgever: “Ik probeer al een uur een goede tekst uit ChatGPT te krijgen, maar het blijft prutswerk.” Herkenbaar? Dat gevoel dat AI je wel helpt, maar dat het resultaat net niet is wat je voor ogen had?

Het probleem is niet de tool. Het probleem is dat AI reageert op wat je letterlijk schrijft, niet op wat je bedoelt. Jij denkt aan een warme, persoonlijke websitetekst voor jouw doelgroep. AI ziet “schrijf een tekst over mijn bedrijf” en produceert iets wat net zo goed van elke andere ondernemer had kunnen zijn.

Dat is geen fout van AI. Het is gewoon hoe het werkt. En zodra je dat doorhebt, verschuift het probleem van “AI snapt me niet” naar “hoe geef ik AI wat het nodig heeft?” Die verschuiving is het begin van betere prompts.

Hoe verfijn ik een prompt stap voor stap?

De eerste prompt is nooit perfect. Dat hoeft ook niet. Begin gewoon, kijk wat er uitkomt, en stel bij. Elke iteratie leert je iets: over wat AI nodig heeft, maar ook over wat jij eigenlijk wilt.

Zo werkt het in de praktijk. Je begint breed: “Schrijf een tekst over duurzaamheid voor mijn website.” Wat je terugkrijgt is algemeen, braaf en uitwisselbaar. Niets mis mee als startpunt, maar je bent er nog niet.

Dan voeg je je doelgroep toe: “Schrijf een tekst over duurzaamheid voor ondernemers die hun bedrijf groener willen maken. Focus op praktische eerste stappen.” Beter. Maar nog steeds te voorzichtig, te weinig van jou.

Dan voeg je context en stem toe: “Schrijf een tekst over duurzaamheid voor Nederlandse ondernemers die hun bedrijf groener willen maken. Ik ben adviseur en help bedrijven met praktische stappen, geen theoretische verhalen. Toon: direct, zonder corporate jargon. Begin met een herkenbare situatie.” Nu komt het ergens.

Drie iteraties, drie keer iets toegevoegd. Niet alles tegelijk, maar laag voor laag. Dat is het principe. En het werkt omdat je elke keer precies ziet wat het verschil maakt.

Welke technieken helpen me sneller tot een goed resultaat?

Er zijn vier technieken die ik zelf steeds teruggebruik. Niet als starre regels, maar als gereedschap dat je pakt wanneer je vastloopt.

De specificatieladder werkt van breed naar smal. Je begint met “schrijf over marketing”, dan “schrijf over LinkedIn marketing”, dan “schrijf over LinkedIn marketing voor B2B dienstverleners”, dan “schrijf over LinkedIn marketing voor Nederlandse B2B dienstverleners die hun expertise willen tonen.” Elke trede maakt het specifieker en daarmee bruikbaarder.

De context-sandwich omsluit je opdracht met informatie. Voor de opdracht vertel je wie je bent en wat je doet. Na de opdracht geef je aan hoe het moet klinken en wat je niet wilt. Zo geef je AI precies genoeg om mee te werken zonder de opdracht zelf te verstoppen.

De voorbeeldmethode geeft AI een smaakje van wat je wilt. In plaats van uitleggen hoe je wilt klinken, laat je het zien: “Gebruik een opbouw zoals: ‘Gisteren verloor ik twee uur aan e-mails die niets opleverden. Herkenbaar? Hier is wat ik nu anders doe.'” AI begrijpt voorbeelden vaak beter dan beschrijvingen.

De negatieve instructie is simpel maar krachtig. Vertel AI ook wat je absoluut niet wilt. “Geen marketingtaal zoals ‘innovatief’ of ‘revolutionair’. Geen lijstjes met features. Wel concrete voordelen voor de gebruiker.” Die laatste P uit de SCRAP-methode dus, maar dan expliciet en scherp geformuleerd.

Hoe ziet een complete verfijning er in de praktijk uit?

Hier komen alle technieken samen. Een accountantskantoor wil een introductietekst voor hun website. Ze beginnen met “schrijf een tekst over ons accountantskantoor.” Wat terugkomt is droog, standaard en uitwisselbaar. Herkenbaar.

Dan voegen ze hun doelgroep toe en vragen om een persoonlijkere toon. Beter, maar nog steeds te algemeen. Te weinig context, te weinig persoonlijkheid.

Dan passen ze de specificatieladder toe en voegen ze context toe via de context-sandwich: wie zijn ze, wie helpen ze, hoe werken ze. “Schrijf een introductietekst voor ons accountantskantoor. Wij helpen kleine ondernemers (1 tot 10 werknemers) in de regio Utrecht. Onze eigenaar Jan werkt vijftien jaar in de branche en helpt praktisch, zonder jargon. Doelgroep: ondernemers die hun boekhouding willen uitbesteden maar persoonlijke service verwachten. Ze zijn vaak gefrustreerd door grote kantoren waar ze een nummer zijn. Toon: professioneel maar benaderbaar, zoals je tegen een kennis praat.” Nu hebben we iets bruikbaars.

Dan voegen ze de negatieve instructie toe en specificeren ze de structuur: “Geen corporate speak zoals ‘faciliteren’ of ‘optimaliseren’. Korte alinea’s, mix van korte en langere zinnen. Begin met een herkenbare situatie. Eindig met een duidelijke volgende stap.” Bingo. Vier iteraties, vier technieken, één prompt die werkt.

Zie je hoe elke techniek een eigen laag toevoegt? De specificatieladder maakt het concreter, de context-sandwich geeft AI de achtergrond, de negatieve instructie schrapt wat niet past. Samen leveren ze een prompt op die AI precies geeft wat het nodig heeft.

Prompts bewaren en slim hergebruiken

Je hoeft niet elke keer opnieuw te beginnen. Als een prompt goed werkt, bewaar hem dan. Bouw een kleine bibliotheek op van prompts die resultaat geven, gesorteerd op taak: e-mails, social media, websiteteksten, offertes. Voor een nieuwe situatie pak je een bestaande prompt, pas je hem aan en ben je in twee minuten klaar in plaats van twintig.

Dat is ook waarom verfijning geen tijdverspilling is. Elke iteratie die je nu doet, levert je een template op die je later gratis gebruikt. Je investeert één keer en profiteert er daarna steeds van. En hoe meer je verfijnt, hoe beter je leert wat AI nodig heeft, waardoor je eerste pogingen steeds dichter bij het eindresultaat komen.

Je weet nu genoeg om te beginnen. Pak een prompt die je de afgelopen week gebruikte, kies één techniek uit dit blog, en kijk wat er verandert.

`Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet ik een prompt verfijnen?

Dat verschilt per situatie en per taak. Soms ben je er na drie iteraties, soms heb je er zes nodig. De vuistregel: stop als het resultaat bruikbaar is zonder dat je het nog flink moet bewerken. Niet eerder, maar ook niet later. Perfectie bestaat niet, bruikbaarheid wel.

Kan ik een prompt té gedetailleerd maken?

Ja, als je prompt langer wordt dan de tekst die je wilt ontvangen, ben je te ver gegaan. AI kan ook overprikkeld raken door te veel tegenstrijdige instructies. Zoek de balans: geef genoeg context om AI de goede kant op te sturen, maar laat ruimte voor het resultaat zelf.

Moet ik elke keer vanaf nul beginnen?

Nee, en dat zou zonde zijn. Bouw een bibliotheek op van prompts die werken. Pas bestaande prompts aan voor nieuwe situaties. Een goede prompt voor een LinkedIn-post over onderwerp A werkt met kleine aanpassingen ook voor onderwerp B. Waarom het wiel opnieuw uitvinden?

Wat doe ik als mijn prompt na vijf pogingen nog steeds niet werkt?

Dan zit het probleem waarschijnlijk niet in de details maar in de basis. Gooi de prompt weg en begin opnieuw met één heldere kernvraag: wat wil ik precies, voor wie, en hoe moet het klinken? Bouw van daaruit opnieuw op met de SCRAP-methode als houvast.

Wat is het verschil tussen verfijnen en opnieuw beginnen?

Verfijnen betekent dat je één element aanpast en kijkt wat het doet. Opnieuw beginnen betekent dat je de hele aanpak loslaat. Verfijn zolang de richting klopt. Begin opnieuw als het resultaat structureel de verkeerde kant op gaat. Dat gevoel ontwikkel je vanzelf naarmate je meer prompts schrijft.

Kan ik AI gebruiken om mijn prompt te schrijven?

Ja, je kunt AI gewoon vragen om je te helpen een prompt op te bouwen: “Ik wil een LinkedIn-post schrijven over X voor doelgroep Y, help me een goede prompt te formuleren.” Gebruik dat resultaat dan in een nieuwe chat voor het echte werk. Het werkt het beste als je zelf al een richting hebt. Weet je nog niet wat je wilt, dan krijg je een prompt die nergens op slaat. Maar heb je een idee en weet je alleen niet hoe je het formuleert? Dan is dit een handige shortcut.

Context AI prompts: waarom AI meer informatie nodig heeft voor betere resultaten

context AI prompts
context AI prompts

Snel antwoord
Context is alle achtergrondinformatie die AI nodig heeft om jou te begrijpen. Zonder context produceert AI generieke teksten die nergens op slaan. Met de juiste context krijg je resultaten die klinken alsof jij ze zelf geschreven hebt.

Waarom geeft AI me altijd zo’n standaardtekst terug?

Vorige week zat ik een mail te schrijven voor een klant. Relaxte ondernemer, we werken al jaren samen en dat zie je terug in hoe we communiceren: direct, persoonlijk, geen gedoe. Ik dacht: laat ik ChatGPT eens vragen om een concept. Dus zonder context type ik: “Schrijf een e-mail over de vertraging van het project.”

Het resultaat? Een perfect geformuleerd, volledig steriel zakelijk schrijven. Compleet met zinnen als “Wij hopen u hiermee van dienst te zijn geweest.” Dit paste totaal niet bij de tone of voice van deze klant, die normaal gewoon “Hé!” als opening gebruikt.

Het probleem was niet ChatGPT. Het probleem was dat ik AI behandelde alsof het mij al kende. Maar AI weet niets over jou. Het gaat uit van gemiddelden. Vraag je om een e-mail? Je krijgt een standaard zakelijke e-mail. Vraag je om een LinkedIn-post? Je krijgt wat de meeste mensen waarschijnlijk verwachten. Jij bent niet gemiddeld. Jouw klanten zijn niet gemiddeld. Jouw situatie is niet gemiddeld. En toch behandelt AI je zo, tenzij jij hem anders instrueert.

Wat is context in een AI-prompt eigenlijk?

Context is alle achtergrondinformatie die AI nodig heeft om jouw situatie te begrijpen. Denk aan een nieuwe collega die net begint. Die weet ook niet hoe jullie intern communiceren, wat voor klanten jullie hebben, of wat de bedrijfscultuur is. Het verschil is dat een nieuwe collega dat vanzelf leert door mee te luisteren en vragen te stellen. AI kan dat niet. Die zit vast zonder toegang tot jouw hoofd, je bedrijf of de situatie waarin je zit.

Daarom moet jij die context aanleveren. Niet één keer, maar elke keer opnieuw. En hoe specifieker je bent, hoe beter het resultaat aansluit op wat jij nodig hebt.

Welke informatie heeft AI eigenlijk nodig?

Er zijn vijf soorten context die samen het verschil maken tussen een weggooi-antwoord en iets wat je direct kunt gebruiken.

De eerste is wie jij bent. AI moet weten vanuit welke rol je spreekt. Ben je een freelancer, een consultant, een bedrijfseigenaar? Werk je in marketing, de bouw, of de zorg? Hoe lang doe je dit al? AI past daar zijn toon, complexiteitsniveau en voorbeelden op aan. “Ik ben een freelance webdesigner met acht jaar ervaring” geeft AI al genoeg om mee te werken. Zonder die informatie schrijft AI voor niemand in het bijzonder, en dat lees je er ook aan af.

De tweede is voor wie je schrijft. Dit is waar veel mensen de fout ingaan. Ze zeggen “ik schrijf voor een klant” en laten het daarbij. Maar wat voor klant? Een multinational of een eenmanszaak? Iemand die al jaren met je samenwerkt of een nieuwe prospect? Iemand die technisch onderlegd is of juist niet? De doelgroep bepaalt alles: welke toon je gebruikt, welke voorbeelden je geeft, hoe gedetailleerd je wordt en zelfs welke woorden je vermijdt.

De derde is de situatie. Is het urgent? Gevoelig? Een follow-up na een teleurstellende meeting? De lancering van iets nieuws? Dezelfde informatie deel je heel anders in een crisissituatie dan in een relaxte update. “Het project loopt een week vertraging op door technische problemen en de klant is gefrustreerd” geeft AI precies genoeg om de juiste toon te vinden.

De vierde is het doel. Wat wil je bereiken met je tekst? Informeren? Iemand overtuigen? Vertrouwen herstellen? Zonder doel schrijft AI informatief, maar misschien heb je helemaal geen informatie nodig. Misschien wil je dat iemand ja zegt op je voorstel, of dat mensen reageren op je LinkedIn-post. Met het doel erbij wordt je tekst veel gerichter.

De vijfde is hoe jij klinkt. Dit is misschien wel de belangrijkste. Jij communiceert op jouw manier. Sommigen zijn formeel, anderen juist heel relaxt. Sommigen maken graag een grapje, anderen houden het serieus. Zonder deze context klinkt alles wat AI schrijft hetzelfde. En dat is precies wat je niet wilt.

Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

Terug naar die mail over de projectvertraging. Zo ging het in de praktijk, iteratie voor iteratie.

Eerste poging, zonder context: “Schrijf een e-mail over de vertraging van het project.” Resultaat: stijf, formeel, uitwisselbaar. Niets mis mee als generieke e-mail, maar het was niet voor een generieke klant.

Tweede poging, met een beetje toon: “Schrijf een informele e-mail over projectvertraging.” Iets beter, maar nog steeds niet de stijl die ik wilde. Te weinig informatie over de situatie.

Derde poging, met rol en relatie: “Ik ben een freelance content specialist en schrijf voor een vaste klant met wie ik al jaren samenwerk. Schrijf een persoonlijke e-mail over een projectvertraging van een week.” Nu werd het interessant. De toon was opeens veel natuurlijker.

Vierde poging, met alle vijf contextsoorten erin: “Ik ben een freelance content specialist en schrijf voor Jan van een marketingbureau waarmee ik al drie jaar samenwerk (wie ben ik en voor wie schrijf ik). Het project loopt een week vertraging op door technische problemen (de situatie). Ik wil eerlijk zijn over wat er gebeurd is en een nieuwe deadline geven (het doel). Mijn stijl: direct, persoonlijk, geen corporate taal (hoe ik klink).”

Bingo. Dit was een mail die ik kon versturen. Vier iteraties, elke keer één contextsoort toegevoegd, en het resultaat werd elke keer zichtbaar beter. Dat is hoe context werkt.

Hoe doe ik dit slim en snel?

Je hoeft dit niet elke keer opnieuw uit te vinden. Maak één keer een context-profiel voor jezelf en gebruik het steeds opnieuw. Zoiets als: “Ik ben [je rol], werk vooral met [doelgroep], en mijn stijl is [beschrijving van hoe je communiceert]. Ik gebruik geen vakjargon en begin graag met een concrete situatie of voorbeeld.” Dat profiel plak je bovenaan elke prompt waar je persoonlijke teksten voor nodig hebt. Het scheelt tijd en zorgt voor consistentie.

Wel twee dingen om op te letten. Ten eerste: meer context is niet altijd beter. Als je prompt langer wordt dan de tekst die je wilt ontvangen, ben je te ver gegaan. Begin met de vijf basissoorten en voeg alleen meer toe als het resultaat nog niet goed genoeg is. Ten tweede: AI onthoudt niets tussen verschillende gesprekken. Start je een nieuwe chat, dan is alle context weg. Begin daarom elke nieuwe chat opnieuw met je basiscontext, ook al voelt dat overbodig.

Je weet nu genoeg om te beginnen. Pak een prompt die je de afgelopen week gebruikte, voeg de vijf contextsoorten toe, en kijk wat er verandert.

Veelgestelde vragen over context in AI-prompts

Hoeveel context moet ik geven?

Genoeg om de situatie te begrijpen, niet zo veel dat het verwarrend wordt. Een goede vuistregel is drie tot vijf zinnen basiscontext (wie je bent, voor wie je schrijft, wat het doel is) plus de specifieke situatie-informatie. Test wat werkt voor jouw type prompts en bouw van daaruit verder.

Kan ik te veel context geven?

Ja, AI kan overprikkeld raken door te veel tegenstrijdige of irrelevante informatie. Begin met de belangrijkste context en voeg meer toe als het resultaat nog niet goed genoeg is. Als je prompt langer is dan de tekst die je wilt ontvangen, is dat een teken dat je te ver bent gegaan.

Moet ik elke keer dezelfde context geven?

Binnen één gesprek onthoudt AI de context. Maar start je een nieuwe chat, dan moet je opnieuw beginnen. Maak daarom een standaard context-profiel dat je kunt kopiëren en aanpassen. Dat kost je één keer tien minuten en bespaart je daarna elke keer opnieuw tijd.

Wat als ik mijn eigen schrijfstijl moeilijk kan omschrijven?

Geef AI een voorbeeld van je eigen werk. Zeg: “Hier is een tekst die ik eerder schreef. Schrijf de nieuwe tekst in dezelfde stijl.” AI leert veel sneller van voorbeelden dan van beschrijvingen. Heb je geen oud werk bij de hand, beschrijf dan wat je absoluut niet wilt. Dat geeft AI ook al genoeg houvast.

Werkt context ook als ik AI gebruik om mijn prompt te verbeteren?

Ja, en dat is een slimme aanpak. Je kunt AI letterlijk vragen: “Ik wil een e-mail schrijven voor een gefrustreerde klant over een projectvertraging. Help me een goede prompt op te bouwen.” AI helpt je dan de context stap voor stap invullen, waarna je de prompt in een nieuwe chat gebruikt voor het echte resultaat. Het werkt het beste als je zelf al een richting hebt.

Iedereen gebruikt AI. Maar niemand geeft het toe.

AI-woorden herkennen - AI gebruik op het werk - ondernemer eerlijk over AI gebruik op de werkvloer

Waarom niemand durft te zeggen dat ze ChatGPT gebruiken

AI-woorden herkennen - AI gebruik op het werk

Snel antwoord:
Onderzoek van Schilke en Reimann toont aan dat mensen die openlijk toegeven dat ze AI gebruiken, minder vertrouwen krijgen dan mensen die er niets over zeggen. Niet omdat ze liegen, maar juist omdat ze eerlijk zijn. Dat zet je aan het denken. Want als transparantie averechts werkt, hoe gaan we dan ooit normaal met AI omgaan?

Iedereen gebruikt het. Even een tekst laten aanscherpen, een idee laten verwoorden, een mail door ChatGPT halen met de vraag: “Maak dit scherper, zonder de menselijke toon kwijt te raken.” Het werkt. Razendsnel. Spot-on.

En toch zijn we er niet open over.

Want wat denken mensen dan van je? Dat je lui bent? Dat je het niet zelf kunt? Dat die briljante presentatie eigenlijk niet van jou is?

Die angst blijkt geen gevoel te zijn. Het is bewezen.

Wat het onderzoek zegt

Oliver Schilke en Martin Reimann onderzochten in 2025 wat er gebeurt als mensen openlijk vertellen dat ze AI hebben gebruikt. Wie eerlijk toegeeft dat AI meeschreef, wordt als minder betrouwbaar gezien. Alsof technologie afdoet aan je vakmanschap. Zelfs als je het eerlijk meldt.

En het wordt nog paradoxaler. De presentatie die je hebt gemaakt met AI, wordt niet meer gezien als het werk van “mens plus machine” maar van “machine plus incompetent mens.” Dat is wat de onderzoekers de “sociale evaluatieboete” noemen.

De ironische conclusie is dat je er slapende honden mee wakker maakt. Het zet aan het denken: als hij hier al AI voor gebruikt, waarvoor dan zoal nog meer?

Kortom: zwijgen loont. Eerlijkheid kost je vertrouwen. Dat is de wereld waar we nu in leven.

Eerlijk? Ik gebruik het dagelijks

Dat onderzoek beschrijft precies wat ik zelf ook zie. En eerlijk? Ik herkende het meteen. Want ik gebruik AI voor van alles. Voor mijn teksten, voor mijn ideeën, als tweede paar ogen, om structuur te vinden als de ideeën over elkaar heen buitelen in mijn hoofd. En ik word er elke dag beter in: niet in AI, maar in weten wat ik ervan wil.

AI vervangt mijn werk niet, het maakt het slimmer. Het maakt mij waardevoller, omdat ik tijd overhoud voor wat er echt toe doet: luisteren, begrijpen en verhalen schrijven die raken.

En daar ben ik eerlijk over. Waarom zou ik dat niet zijn? Maar bovenal blijf ik kritisch op het resultaat en bewust van waar ik het wel en niet voor gebruik.

We doen alsof

We zeggen dat we innovatie belangrijk vinden. Dat we willen experimenteren. Dat technologie ons moet ondersteunen. Maar zodra iemand dat doet en het ook toegeeft, haken we af.

Niet omdat het oneerlijk voelt. Maar omdat we AI-gebruik nog steeds niet helemaal “legitiem” vinden. We vertrouwen liever een tekst met spelfouten dan eentje die net iets te soepel klinkt. Alsof moeite doen een kwaliteitskeurmerk is geworden.

Meer dan de helft van de Nederlandse beroepsbevolking maakt gebruik van AI op de werkvloer, vaak zonder duidelijke richtlijnen. 69% zegt dat hun werkgever geen beleid heeft voor het gebruik van generatieve AI. We gebruiken het massaal, maar praten er niet over. En dat gebrek aan openheid heeft een prijs.

Wat er moet veranderen

Als we willen dat AI op een verantwoorde manier wordt gebruikt, moeten we stoppen met het geheimzinnige gedoe. Dat begint niet bij wetgeving of grote richtlijnen, maar gewoon bij eerlijk zijn over wat je doet.

Binnen onze bedrijven zijn we er eerlijk over. Welke tools gebruiken we, waarvoor en waarom. Niet als disclaimer, maar als onderdeel van hoe we werken. Dat begint klein: gewoon eerlijk zijn in een gesprek met een klant of collega. “Ik heb dit concept uitgewerkt met Claude” of “ChatGPT hielp me de structuur te vinden.”

Bedrijven en organisaties kunnen ervoor kiezen AI-gebruik te normaliseren. Het management spreekt hardop uit wat wel en wat geen acceptabel AI-gebruik is. Zo leidt transparantie over AI-gebruik mogelijk tot minder onderling wantrouwen.

Het is wat mij betreft geen andere stap dan die van de typemachine naar de computer. Je wordt er geen slechtere professional van. Integendeel.

Dus ja: ik gebruik AI

En ik vind dat jij dat ook gewoon kunt doen. Mits verantwoord, mits je weet wat je ervan wil en mits je het resultaat kunt beoordelen. Dat laatste is misschien wel het belangrijkste: als je niet kunt checken of iets klopt, dan weet je ook niet of je het kunt gebruiken.

Ik ben me er ook van bewust dat AI energie kost. Veel energie. Dus ook daar geldt: gebruik het bewust. Niet voor elke kleine vraag die je zelf ook kunt beantwoorden, maar voor de dingen waar het echt iets toevoegt.

Want hoe meer mensen er op die manier mee omgaan, hoe normaler het wordt. En hoe normaler het wordt, hoe minder het kost. In alle opzichten.

Veelgestelde vragen

Moet ik vermelden dat ik AI heb gebruikt voor mijn teksten?

Zie het zo: als je samenwerkt met een stagiair die een eerste versie schrijft, vertel je dat ook niet bij elk stuk aan je klant. Wat je levert is jouw werk, jouw visie en jouw eindoordeel. Met AI is het niet anders. Zolang jij de regie hebt, het resultaat beoordeelt en er volledig achter staat, is er niets oneerlijks aan. Wil je er toch transparant over zijn? Prima, dat is een persoonlijke keuze. Maar een verplichting is het vooralsnog niet, al verandert dat mogelijk met de EU AI Act die in augustus 2026 volledig van kracht wordt.

Is AI gebruiken vals spelen?

Nee, een timmerman die een elektrische zaag gebruikt, is geen valsspeler. Een schrijver die AI gebruikt als sparringpartner ook niet. Wat telt is het eindresultaat en de expertise die je erin stopt. AI kan structuur geven en woorden voorstellen, maar jouw kennis, jouw visie en jouw oordeel zijn niet vervangbaar.

Wat is het verschil tussen AI gebruiken als hulpmiddel en AI alles laten doen?

Het verschil zit in wie de regie heeft. AI als hulpmiddel betekent dat jij stuurt, beoordeelt en aanpast. AI alles laten doen betekent dat je de output klakkeloos overneemt zonder er zelf iets aan toe te voegen. Het eerste maakt je beter in je werk. Het tweede ondermijnt je geloofwaardigheid, terecht.

Wat zijn de valkuilen van AI-gebruik?

De grootste valkuil is blind vertrouwen. AI kan overtuigend klinken zonder dat het klopt. Ik ken mensen die een AI-output klakkeloos overnemen, het groots presenteren als hun eigen analyse en dan door de mand vallen zodra een expert ernaar kijkt of de context groter wordt. AI heeft geen vakkennis, geen context en geen gezond verstand. Het voorspelt wat waarschijnlijk klopt, niet wat écht klopt. Blijf dus altijd zelf nadenken, controleer feiten en weet waar je het wel en niet voor gebruikt. AI is een hulpmiddel, geen orakel.

Waarom AI-teksten vaak zó herkenbaar zijn (en hoe jij het beter doet)

AI-woorden herkennen - AI-teksten zijn vlak - smakeloos - één smaak vanille

AI is niet meer weg te denken uit het dagelijks werk van schrijvers, marketeers en ondernemers. Ook ik werk er regelmatig mee, al is het maar om sneller een eerste opzet te maken. En eerlijk is eerlijk: de opkomst van AI is fascinerend. Zeker als je, zoals ik, van taal houdt. Maar dat taalgevoel blijkt ook meteen de achilleshiel van AI.

Want wie goed oplet, merkt dat veel AI-teksten op elkaar lijken. Ze klinken slim, maar voorspelbaar. AI-woorden herkennen is dan ook een vaardigheid die steeds belangrijker wordt — zeker als je waarde hecht aan een eigen toon, stijl en zeggingskracht.

En wie een AI-tekst leest, merkt het meteen: die tekst is te netjes. Te gepolijst. Te perfect. Of juist: nét een beetje krom. AI heeft een eigen taalsmaak ontwikkeld — en die smaakt steeds meer naar vanille.

AI-woorden herkennen - AI-teksten zijn vlak - smakeloos - één smaak vanille

Taal zonder rafelranden

Een tekst geschreven door AI klinkt vaak als een schoolopstel met een heleboel woordjes uit de bonuslijst. Alles klopt. Maar het lééft niet.

Dat komt doordat AI schrijft op basis van waarschijnlijkheid. Het voorspelt steeds het volgende woord. Niet op basis van creativiteit of inzicht, maar op basis van statistiek. Geen gek idee, maar het mist de menselijke rafelranden: humor, twijfel, gekke woordspelingen, emotie.

Het gevolg? Je krijgt zinnen als:

  • “Laten we erin duiken.”
  • “In dit snel veranderende landschap…”
  • “Het is belangrijk om te overwegen…”

Allemaal zinnen die keurig klinken, maar ook generiek en zielloos. Je ziet ze in LinkedIn-posts, blogs, salespagina’s — en juist daardoor vallen ze op.

AI en de Nederlandse taal: een lastige match

Dat effect wordt nog sterker als de AI vertaalt naar het Nederlands. En dat doet hij graag. Alleen: onze taal laat zich niet zomaar in hokjes persen.

In het Engels is “facilitate a solution” volkomen normaal. In het Nederlands wordt dat vaak “een oplossing faciliteren” — wat technisch klopt, maar al snel overkomt als een taalrobot die net iets te veel managementboeken heeft gelezen.

Uit eigen ervaring weet ik dat spelling, grammatica en vooral interpunctie regelmatig misgaan. Een verkeerd gebruik van ‘die’ of ‘dat’. Een komma op de verkeerde plek. Of een lijdende zin die net niet lekker loopt. AI snapt taalstructuur, maar voelt hem niet.


Daarom controleer áltijd alles wat je met AI schrijft. AI is geen bron, geen eindredacteur en zeker geen taalgevoelige collega. Feiten kunnen rammelen, komma’s vliegen alle kanten op en regels worden vaker genegeerd dan begrepen. Even controleren dus. Altijd.

Waarom al die AI-teksten op elkaar lijken

Er zijn een paar redenen waarom AI-teksten zo herkenbaar zijn:

  1. Herhaling van bepaalde woorden en patronen
    AI houdt van zinnen die beginnen met “Het is belangrijk om…” of “Daarom is het essentieel dat…”. Die patronen keren terug in bijna elke tekst die je door een model laat maken.
  2. Een overdaad aan ‘mooi klinkende’ woorden
    Denk aan termen als holistisch, toekomstbestendig, in kaart brengen, relevante stakeholders. Ze ogen intelligent, maar worden vaak ingezet als opvulling.
  3. Gebrek aan voorbeelden of echte ervaring
    AI schrijft alsof het er zelf bij was — maar was dat natuurlijk niet. Er mist gevoel, context of persoonlijke kleur.
  4. Verzonnen spreektaal
    AI probeert informeel te klinken, maar komt dan met zinnen als “Aan het eind van de dag draait het om impact maken.” Geen mens die dat zegt op die manier.

Gebruik je die AI-woorden zelf ook? Dat is oké.

Je hoeft niet krampachtig álle AI-woorden te vermijden. Veel ervan zijn gewoon onderdeel van zakelijk of professioneel taalgebruik. Bovendien, in kaart brengen of bijdragen aan zijn prima woorden — als je ze bewust inzet.

Wat AI-teksten herkenbaar maakt, is niet het woord zelf, maar het voorspelbare patroon. De combinatie van steeds dezelfde woorden, zonder persoonlijke inbreng, nuance of variatie.

Zolang jij schrijft met gevoel, afwisseling en een heldere intentie, is jouw tekst al veel menselijker dan wat een model uitspuwt.

Dus nee: je bent geen robot omdat je af en toe ‘impact maken’ zegt 😉

Wat is een prompt? Hoe schrijf je een goede prompt? Veelgestelde vragen - Prompt fouten

Veelgestelde vragen

Wat maakt een AI-tekst zo herkenbaar?

AI-teksten zijn vaak overdreven netjes en gestructureerd. Ze bevatten veel herhaalde signaalwoorden, klinken generiek en missen vaak persoonlijke inbreng, echte voorbeelden of emotie.

Zijn AI-woorden dan fout?

Nee. Veel zogenaamde “AI-woorden” zijn gewoon neutrale zakelijke termen. Ze worden pas storend als je er te veel van tegelijk gebruikt, zonder afwisseling of nuance.

Hoe weet ik of ik te veel AI-taal gebruik?

Lees je tekst hardop. Klinkt het als een standaard LinkedIn-post die je al honderd keer zag? Dan is het tijd om wat menselijkheid toe te voegen. Twijfel? Laat iemand anders meelezen.

Zijn er ook AI-detectietools en welke zijn betrouwbaar?

Er zijn verschillende tools die helpen inschatten of een tekst (deels) door AI is geschreven. Geen enkele tool is 100% sluitend, maar deze drie worden veel gebruikt en presteren goed:

1. Originality.ai

Zeer geschikt voor professionals, redacties en contentteams. Detecteert GPT-3.5 en GPT-4 met hoge nauwkeurigheid en controleert ook op plagiaat. (Let op: dit is een betaalde tool.)

✅ Werkt goed met Nederlands.

2. GPTZero

Gratis te gebruiken, ontwikkeld voor het onderwijs. Laat per zin zien of iets door AI geschreven lijkt. Handig voor korte of middelgrote teksten.

🟡 Matig tot redelijk met Nederlands.

3. Sapling AI Detector

Supersnel en gebruiksvriendelijk. Geeft een duidelijke score in procenten. Werkt vooral goed voor korte teksten of webcontent.

🟡 Basisfunctionaliteit werkt met Nederlands, maar accuratesse is lager.

🧂 Belangrijk: AI-detectie werkt op basis van waarschijnlijkheid, niet op harde bewijzen. Vooral herschreven of hybride teksten (mens + AI) kunnen lastig te herkennen zijn. Gebruik deze tools dus als hulpmiddel, niet als absolute graadmeter.

AI-woorden herkennen. Wat zijn voorbeelden van vaak gebruikte AI-woorden?

Hieronder een lijst met woorden en zinnen die AI opvallend vaak gebruikt. Niet verboden, wel een signaal om even extra goed naar te kijken in je eigen teksten:

  1. bovendien
  2. daarnaast
  3. essentieel
  4. cruciaal
  5. faciliteren
  6. toekomstbestendig
  7. waarde toevoegen
  8. inzichten bieden
  9. impact maken
  10. bijdragen aan
  11. in kaart brengen
  12. holistische benadering
  13. data-gedreven
  14. relevante stakeholders
  15. uitdagingen aangaan
  16. kansen benutten
  17. continue verbetering
  18. schaalbaarheid
  19. randvoorwaarden
  20. best practices
  21. synergie
  22. klantgericht
  23. resultaatgericht
  24. strategisch kader
  25. toekomstvisie
  26. dynamisch landschap
  27. het speelveld verandert
  28. het verschil maken
  29. next-level
  30. ontzorgen
  31. waardecreatie
  32. geoptimaliseerd
  33. duiken in / verdiepen in
  34. navigeren door het landschap
  35. analyseren
  36. verkennen
  37. naadloos
  38. vergemakkelijken
  39. benutten
  40. inzetten
  41. scharnierend
  42. op maat gemaakt
  43. testament aan (Engelse calque)
  44. realm (soms letterlijk vertaald)
  45. ongetwijfeld
  46. vooral belangrijk om te overwegen
  47. laten we erin duiken
  48. aan het eind van de dag
  49. zonder twijfel
  50. het loont de moeite om te onthouden dat…

De 5 meest gemaakte prompt fouten (en hoe je ze vermijdt)

Prompt fouten

Drie maanden geleden zat ik nog te hannesen met prompts die nergens op sloegen. “Schrijf een goede tekst” typte ik. En ja hoor, ik kreeg een tekst terug. Maar goed? Dat niet bepaald. Waarschijnlijk maakte ik prompt fouten, waardoor het resultaat tegenviel.

Het frustrerende was: iedereen om me heen leek wel geweldige resultaten te krijgen. “AI doet alles voor me!” hoorde ik. Terwijl ik zat te stoeien met output die net zo inspirerend was als een gebruiksaanwijzing voor een broodrooster.

Tot ik doorhad dat het probleem niet bij ChatGPT lag. Het lag bij mij. Bij mijn prompt fouten, om precies te zijn.

(Als je nog niet weet wat prompting precies inhoudt, lees dan eerst dit…)

En toen werkte het wel

De omslag kwam toen ik één ding veranderde aan mijn prompts. Plotseling kreeg ik teksten die daadwerkelijk werkten. Antwoorden waarmee ik verder kwam. En concepten die me verder hielpen. Geen generieke troep meer, maar content waar ik wat mee kon.

Die ene verandering? Het was stoppen met de eerste van vijf cruciale prompt fouten die bijna iedereen maakt.

Het mooie aan deze prompt fouten? Ze zijn belachelijk makkelijk te vermijden. En zodra je ze doorhebt, worden je resultaten direct merkbaar beter. Geen frustratie meer, wel bruikbare content.

Prompt fouten

5 meest voorkomende prompt fouten

Prompt fouten - Fout #1: Te vaag blijven

Fout #1: Te vaag blijven

Uitleg

“Maak een goede tekst voor LinkedIn” – dit is het equivalent van naar een restaurant gaan en zeggen: “Geef me maar lekker eten.” Een van de meest voorkomende prompt fouten.

Waarom dit fout gaat

  • AI heeft concrete instructies nodig
  • Vaagheid leidt tot generieke output
  • Jij weet wat je wilt, AI niet
  • Resultaat: teleurstellend en onbruikbaar

Voor/na voorbeeld

Prompt fout voorbeeld:

"Schrijf een LinkedIn post over AI"

Verbeterde prompt:

"Schrijf een LinkedIn post van 150 woorden voor Nederlandse ondernemers. 
Onderwerp: hoe AI 2 uur per week kan besparen op administratie. 
Gebruik een persoonlijke anekdote en eindig met een vraag aan de lezer."

Praktische tip

Stel jezelf de vraag: “Zou iemand anders met deze instructie hetzelfde resultaat kunnen maken?” Zo nee, dan zit er een prompt fout in je instructie.

Wil je meer weten over hoe je zo’n gedetailleerde prompt opbouwt? Hier lees je alles over het opbouwen van een goede prompt...

Prompting  - Fout #2: Geen context geven

Fout #2: Geen context geven

Uitleg

AI weet niets over jouw bedrijf, doelgroep of situatie. Tenzij jij het vertelt. Deze prompt fout is dodelijk voor je resultaten.

Waarom dit belangrijk is

  • Context bepaalt toon en focus
  • Zonder context krijg je standaard antwoorden
  • Goede context = relevante output
  • Geen context = generieke troep

Voor/na voorbeeld

Prompt fout voorbeeld:

"Schrijf een e-mail over onze nieuwe dienst"

Verbeterde prompt:

"Ik ben eigenaar van een boekhoudbedrijf voor kleine ondernemers. 
Schrijf een e-mail aan bestaande klanten over onze nieuwe 
belastingadvies-dienst. Toon: professioneel maar toegankelijk. 
Doelgroep: zzp'ers die bang zijn voor de Belastingdienst."

Snelle context-checklist

  • Wat is je rol/bedrijf?
  • Wie is je doelgroep?
  • Wat is de situatie?
  • Welke toon wil je?
Fouten prompts schrijven - Fout #3: Alles in één keer willen

Fout #3: Alles in één keer willen

Uitleg

“Maak een marketingplan, schrijf 10 posts en bedenk een campagne” – zo werkt het niet.

Waarom dit faalt

  • AI raakt overweldigd door te veel opdrachten
  • Kwaliteit lijdt onder kwantiteit
  • Beter: stap voor stap werken

Voor/na voorbeeld

Fout:

"Maak een contentkalender voor januari, schrijf alle posts 
en bedenk ook de visuals"

Beter:

"Maak een contentkalender voor januari met 12 post-onderwerpen 
voor een marketing consultant. Focus op praktische tips voor 
kleine bedrijven."

Daarna pas: “Schrijf nu de eerste post uit de kalender…”

Praktische aanpak

Een prompt = één duidelijke opdracht. Bouw voort op eerdere resultaten.

Prompting - fouten

Fout #4: Geen voorbeelden geven

Uitleg

“Schrijf in mijn stijl” – maar hoe weet AI wat jouw stijl is?

Waarom voorbeelden werken

  • AI leert van patronen
  • Concrete voorbeelden > vage beschrijvingen
  • Stijl wordt direct herkend en gekopieerd

Voor/na voorbeeld

Fout:

"Schrijf een blog in mijn persoonlijke stijl"

Beter:

"Schrijf een blog in deze stijl: [voeg 2-3 alinea's toe van eigen werk]
Let op: korte zinnen, directe aanspreekvorm, concrete voorbeelden."

Wat voor voorbeelden werken

  • Eigen teksten die je goed vindt
  • Gewenste structuur
  • Specifieke formuleringen
  • Tone-of-voice voorbeelden

Fout #5: Niet doorvragen

Uitleg

Eerste resultaat accepteren = kans missen. AI kan veel beter als je doorvraagt.

Waarom doorvragen werkt

  • Eerste poging is vaak generiek
  • AI kan verfijnen en verbeteren
  • Specifieke feedback leidt tot betere output

Voor/na voorbeeld

Fout: Na eerste resultaat: “Dankjewel!” en stoppen.

Beter: “Goed begin! Maak het nu specifieker voor mijn doelgroep: zzp’ers in de bouw. En gebruik meer concrete cijfers.”

Doorvraag-technieken

  • “Maak het specifieker voor…”
  • “Voeg meer voorbeelden toe”
  • “Schrijf het korter/langer”
  • “Andere toon proberen”

De makkelijkste manier om deze fouten te vermijden

SCRAP-template gebruiken

Gebruik de SCRAP-methode voor elke prompt (meer details in [onze uitgebreide gids over prompt-opbouw]):

SPECIFIEK: [Wat wil je precies - concrete opdracht]
CONTEXT: [Je bedrijf, positie, klanten, situatie]
ROL: [Welke expertise heeft AI nodig - "Als contentspecialist", "Als ondernemer"]
AUDIENCE: [Je doelgroep, hun problemen, hun taal, hun behoeften]
PERSOONLIJK: [Jouw stijl, voorkeuren, en vooral wat je NIET wilt]

Eigen ervaring

“Sinds ik deze SCRAP-structuur gebruik, zijn mijn resultaten veel beter geworden. Geen frustratie meer, wel bruikbare content.”

Praktische tip

Sla deze SCRAP-template op. Kopieer, plak, invullen. Werkt altijd. En als je doorhebt hoe het werkt, kun je de onderdelen samenvoegen in een natuurlijkere prompt.

Stop met deze fouten en zie het verschil

Deze 5 prompt fouten kosten je tijd en frustratie. Maar ze zijn belachelijk makkelijk te vermijden:

  • Wees specifiek in plaats van vaag
  • Geef context over je situatie
  • Één opdracht per keer
  • Toon voorbeelden van wat je wilt
  • Vraag door tot je tevreden bent

Zodra je stopt met deze prompt fouten maken, verandert alles. Je krijgt bruikbare content in plaats van algemene teksten die niemand helpen.

Call-to-action

Ga nu je laatste prompt bekijken. Zie je een van deze fouten? Probeer hem opnieuw met deze tips. Het verschil zal je verbazen.

Overgang naar volgende content

Volgende week gaan we dieper in op de context. Want ‘context is king’ klinkt mooi, maar hoe doe je dat precies?

Wat is een prompt? Hoe schrijf je een goede prompt? Veelgestelde vragen - Prompt fouten

Veelgestelde vragen

1. Wat zijn de meest voorkomende prompt fouten?

De 5 meest gemaakte prompt fouten zijn: te vaag blijven, geen context geven, te veel in één keer willen, geen voorbeelden geven en niet doorvragen na het eerste resultaat.

2. Hoe voorkom je prompt fouten?

Gebruik de template-structuur: geef context over jezelf, formuleer een duidelijk doel, beschrijf je doelgroep, specificeer wat je wilt en geef aan welke toon je zoekt.

3. Waarom maken mensen prompt fouten?

Meestal komt dit door vaagheid of gebrek aan context. AI heeft specifieke instructies nodig om goede resultaten te geven. Behandel het als het instrueren van een nieuwe medewerker

Hoe schrijf je een goede prompt voor AI?

Laatst kreeg ik een bericht van iemand: ‘Ik heb ChatGPT gevraagd om een tekst te schrijven, maar het resultaat was waardeloos. Hoe doe jij dat dan? Vervelend hè? Je gooit een vraag naar AI en krijgt iets terug dat… nou ja, bruikbaar is het in ieder geval niet.”

Het probleem zit ‘m niet in AI. Het probleem zit er vooral in hoe we vragen stellen en dat we niet weten hoe wij goede AI prompts schrijven. Want tussen “Schrijf een tekst over marketing” en een prompt die daadwerkelijk werkt, zit een wereld van verschil.

En dat verschil? Dat leg ik je uit. En je zult merken waarom sommige mensen fantastische resultaten krijgen terwijl anderen teleurgesteld afhaken.

goede AI prompts schrijven

De eerste paar keren, toen ik net begon met het gebruiken van AI, deed ik precies hetzelfde. ‘Schrijf een LinkedIn post over expertise.’ En dan krijg je zo’n generieke tekst waar niemand iets aan heeft. Het probleem? Ik gaf AI een taak zonder handleiding.

AI werkt niet zoals Google. Je typt niet wat zoektermen en hoopt op het beste. AI heeft instructies nodig. Duidelijke instructies.

Voor/na voorbeeld:

  • Slecht: “Schrijf een tekst over marketing”
  • Beter: “Schrijf als marketingexpert een LinkedIn post van 150 woorden over waarom storytelling belangrijk is voor B2B bedrijven, gericht op ondernemers die moeite hebben met content creatie”

Het grote verschil? Hoe specifiek je bent.

4 bouwstenen om een goede  prompt mee te schrijven

De 4 bouwstenen van elke goede prompt

Een succesvolle prompt, heeft vier onderdelen. Altijd. Net zoals elk huis een fundering, muren, dak en inrichting heeft.

1. Rol/Perspectief

Wat: Wie moet AI zijn?
Waarom: AI past tone-of-voice en expertise aan

Voorbeelden:

  • “Je bent een ervaren copywriter…”
  • “Als LinkedIn expert voor MKB-ondernemers…”
  • “Vanuit het perspectief van een starting freelancer…”

Praktische tip: Maak de rol specifiek. Niet “marketeer” maar “B2B marketeer met 10 jaar ervaring in de IT-sector.”

2. De taak

Wat: Wat moet er gebeuren?
Waarom: Zonder duidelijke taak krijg je vage output

Voorbeelden:

  • “Schrijf een LinkedIn post…”
  • “Maak een e-mail template…”
  • “Genereer 5 koppen voor…”

Let op: Eén taak per prompt. Niet: “Schrijf een post en bedenk ook hashtags en maak een afbeelding.” Dat wordt rommelig.

3. Context

Wat: Achtergrondinfo die AI nodig heeft
Waarom: Zonder context schrijft AI voor niemand specifiek

Voorbeelden context:

  • Doelgroep: “Voor ondernemers die worstelen met content”
  • Situatie: “Veel van mijn klanten vinden LinkedIn eng”
  • Bedrijfsinfo: “Ik ben freelance tekstschrijver gespecialiseerd in IT”

4. Output specificaties

Wat: Hoe moet het resultaat eruit zien?
Waarom: Anders krijg je iets wat technisch klopt, maar praktisch niet werkt

Specificeer altijd:

  • Lengte: “150 woorden”, “3 alinea’s”
  • Tone: “Professioneel maar toegankelijk”
  • Format: “Begin met een vraag”, “Eindig met call-to-action”
  • Stijl: “Gebruik korte zinnen”, “Geen jargon”

De juiste volgorde: van algemeen naar specifiek

Waarom volgorde belangrijk is: AI bouwt antwoorden op zoals jij je prompt schrijft en opbouwt. Begin breed, wordt specifiek.

De formule:

  1. ROL – Stel de expert in
  2. CONTEXT – Geef de situatie
  3. TAAK – Wat moet er gebeuren
  4. OUTPUT – Hoe moet het eruit zien
Hoe schrijf je een goede prompt voor ChatGPT, Claude of een andere AI?

Voor/na voorbeeld complete prompt:

Slecht (willekeurige volgorde): “Schrijf 100 woorden, gebruik geen jargon, voor ondernemers, over LinkedIn, je bent marketeer, maak het praktisch.”

Goed (logische opbouw): “Je bent een LinkedIn expert die ondernemers helpt met content. Veel van mijn klanten vinden LinkedIn eng en weten niet wat ze moeten posten. Schrijf een praktische tip over hoe je je eerste LinkedIn post maakt. Maak het 100 woorden, gebruik geen jargon, en begin met een herkenbare situatie.”

Voel je het verschil? De tweede prompt vloeit natuurlijk, de eerste is een lijst met eisen.

Praktische tip: Lees je prompt hardop. Klinkt het als een normale instructie die je aan een collega zou geven? Dan zit je goed.

Concrete voorbeelden

Inleiding: “Laat me je drie prompts laten zien die ik regelmatig gebruik. Met uitleg waarom ze werken.”

Voorbeeld 1: LinkedIn post schrijven

Je bent een contentstrateeg die helpt bij persoonlijke branding op LinkedIn. 

Ik merk dat veel ondernemers moeite hebben om hun expertise zichtbaar te maken zonder te verkopen. Ze willen waarde toevoegen maar weten niet hoe.

Schrijf een LinkedIn post waarin je één praktische tip geeft over hoe je expertise deelt zonder direct te verkopen. 

Maak het 150 woorden, begin met een herkenbare situatie, gebruik korte alinea's, en eindig met een vraag om engagement.

Waarom dit werkt:

  • Duidelijke rol: contentstrateeg
  • Specifieke context: het probleem van je doelgroep
  • Concrete taak: één tip delen
  • Precieze specs: lengte, opbouw, eindformulering

Voorbeeld 2: E-mail template maken

Je bent een ervaren salesmedewerker die warme, persoonlijke e-mails schrijft.

Ik wil potential clients benaderen die al content laten maken, maar waarschijnlijk niet tevreden zijn met de kwaliteit.

Maak een benaderings-e-mail die professioneel maar vriendelijk is. Focus op nieuwsgierigheid wekken, niet op direct verkopen.

Houd het onder 100 woorden, gebruik een persoonlijke aanhef, en eindig met een zachte vraag. Geen corporate jargon.

Voorbeeld 3: Content ideën genereren

Je bent een creatieve contentmaker die altijd originele invalshoeken bedenkt.

Mijn klant is een IT-consultant die expertise wil delen over cybersecurity, maar vindt dat het onderwerp vaak droog overkomt. Hij wil mensen bewust maken zonder angst aan te jagen.

Geef me 5 contentideeën voor LinkedIn posts die cybersecurity toegankelijk maken. Gebruik metaforen, verhalen of verrassende invalshoeken.

Per idee: geef een korte titel en 2 zinnen uitleg over de invalshoek.

Wat maakt deze voorbeelden goed: Elk heeft alle vier bouwstenen, in logische volgorde, met specifieke details die tot actie leiden.

Veelgemaakte fouten (en hoe je ze vermijdt)

  1. Te vaag blijven
    ❌ Schrijf iets over marketing
    ✅ Schrijf een praktische tip over e-mailmarketing voor lokale ondernemers
  2. Te veel vragen tegelijk
    ❌ Schrijf een post, bedenk hashtags, maak een planning en geef feedback
    ✅ Eén prompt per taak
  3. Geen context geven
    ❌ Schrijf een professionele e-mail
    ✅ Schrijf een professionele e-mail naar een potentiële klant die interesse heeft getoond na een netwerkevent
  4. Output niet specificeren
    ❌ Maak het goed leesbaar
    ✅ Gebruik korte zinnen, maximaal 2 alinea’s per punt, geen vakjargon

Gouden regel: Als je twijfelt of iets specifiek genoeg is, is het waarschijnlijk te vaag.


Zo pak je het aan

Goede prompts schrijven is een vaardigheid. Net als autorijden – eerst bewust alle stappen, later gaat het automatisch.

Begin met deze vier bouwstenen. Oefen ermee. Merk hoe je resultaten verbeteren naarmate je specifieker wordt.

De volgende keer kijk ik naar de meest gemaakte prompt-fouten. Gewoon voorbeelden uit eigen ervaring. En waarschijnlijk heel herkenbaar voor jou.

Wat is een prompt? Hoe schrijf je een goede prompt? Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over prompts

Wat maakt een goede AI prompt?

Een goede AI prompt heeft vier onderdelen: een duidelijke rol (wie moet AI zijn), specifieke context (achtergrondinfo), een concrete taak (wat moet gebeuren) en output-specificaties (hoe moet het resultaat eruit zien). Hoe specifieker je bent, hoe beter het resultaat.

Hoe lang moet een prompt zijn?

Er is geen ideale lengte voor prompts. Een goede prompt bevat alle nodige informatie: rol, context, taak en gewenste output. Dit kan soms in 20 woorden, soms heb je 100 woorden nodig. Belangrijker dan lengte is volledigheid en specificiteit.

In welke volgorde moet ik een prompt opbouwen?

Begin breed en wees specifiek:

  1. Rol/perspectief instellen
  2. Context en achtergrond geven
  3. De specifieke taak omschrijven
  4. Output-specificaties toevoegen.

Deze volgorde helpt AI om logisch en samenhangend te antwoorden.

Wat is een prompt en waarom bepaalt het alles wat AI voor jou doet?

Wat is een prompt, wat is prompting en waarom is het zo belangrijk?
Wat is een prompt, wat is prompting en waarom is het zo belangrijk?

Snel antwoord
Een prompt is de instructie die je aan AI geeft. Hoe specifieker en contextueler die instructie, hoe bruikbaarder het antwoord. Slechte prompts leveren generieke onzin op. Goede prompts leveren resultaten die klinken alsof jij ze zelf geschreven hebt.

Waarom geeft AI me zulke slechte antwoorden?

De eerste keren dat ik ChatGPT gebruikte, vroeg ik dingen als “schrijf een tekst over mijn bedrijf.” Wat ik terugkreeg was algemene flauwekul die nergens over ging, soms met spelfouten erin ook.

Ik dacht: is dit het nou?

Herkenbaar? Dan zit je in goede gezelschap. Want bijna iedereen begint zo. Je typt iets in, je krijgt iets terug dat nergens op slaat, en je denkt dat de tool niet werkt. Maar het probleem zit niet bij de AI. Het zit bij hoe we ermee praten.

We spreken AI aan zoals we Google aanspreken: met een losse zoekopdracht en de verwachting dat het systeem de rest wel raadt. Maar AI raadt niets. Het doet precies wat jij zegt, niet meer en niet minder.

Stel je een nieuwe stagiair voor. Briljant, heeft alle kennis van de wereld, maar kent jou niet en kent je bedrijf niet. Die stagiair neemt alles letterlijk, weet niets van jouw tone of voice, en wordt alleen beter als jíj duidelijker wordt. Dat is AI. Precies dat. Het goede nieuws is dat deze stagiair 24/7 werkt, nooit klaagt, en je per maand minder kost dan een pizza. Maar je moet wel leren hoe je ermee praat.

Wat is een prompt dan precies?

Een prompt is elke instructie die je aan AI geeft, van een simpele vraag tot een uitgebreide opdracht met context, format en voorbeelden. Het verschil zit hem in de kwaliteit van die instructie.

Kijk maar naar dit voorbeeld. Vroeger typte ik “schrijf iets over marketing” en ik kreeg een saai, algemeen verhaal van 200 woorden terug dat ik meteen weggooide. Nu schrijf ik: “Schrijf een blog intro van 300 woorden over content marketing voor kleine lokale bedrijven. Focus op tijdsbesparing en betaalbare strategieën. Gebruik een persoonlijke, bemoedigende toon alsof je tegen een goede vriend praat. Vermijd jargon.”

Wat ik dan terugkrijg is een specifieke, bruikbare intro die past bij mijn doelgroep en mijn stijl. De eerste versie geeft AI niets om mee te werken. De tweede geeft context, format en persoonlijkheid. Dat is het verschil tussen een weggooi-antwoord en iets wat je echt kunt gebruiken.

Wat maakt een goede prompt wél goed?

Hier helpt het om een beetje structuur te hebben. Ik gebruik de SCRAP-methode, vijf elementen die samen bepalen of een prompt werkt of niet. Niet als checklist die je star afvinkt, maar als geheugensteun voor wat AI nodig heeft om jou echt te helpen.

S staat voor Specifiek
Wat wil je precies? “Schrijf een e-mail” laat AI raden wat je bedoelt. “Schrijf een follow-up e-mail voor prospects na een eerste gesprek, maximaal 150 woorden, met een concrete vervolgstap” geeft AI iets om mee te werken.

C staat voor Context
Wat moet AI weten over jou, je bedrijf, je klanten of de situatie? AI weet niets over jou tenzij je het vertelt. Hoe meer relevante achtergrond je meegeeft, hoe beter het resultaat aansluit op jouw werkelijkheid.

R staat voor Rol
Vraag AI om vanuit een bepaalde expertise te schrijven. “Als ervaren verkoper” of “als contentspecialist die schrijft voor zzp’ers” stuurt het antwoord meteen een andere kant op dan een neutrale opdracht.

A staat voor Aanspreken
Wie wil je aanspreken? Wie is je doelgroep, wat zijn hun problemen, welke taal spreken ze? Een tekst voor een starter klinkt anders dan een tekst voor een doorgewinterde ondernemer, en AI past zich daar op aan als jij het aangeeft.

P staat voor Persoonlijk (en dit is de belangrijkste)
AI produceert standaard generieke teksten die klinken alsof ze door een robot geschreven zijn. Omdat ze dat ook zijn. Maar als je AI vertelt hoe jij klinkt, wat je wel en niet wilt, dan krijg je iets wat echt van jou is. Denk aan instructies zoals “geen woorden zoals ‘innovatief’ of ‘revolutionair'”, “professioneel maar warm, zoals je tegen een vriend praat” of “geen marketingjargon, schrijf zoals mensen echt praten.”

En nu vraag je je misschien af: maar hoe ziet dat er dan uit als één geheel? Zo:

“Schrijf een LinkedIn-post van 150 woorden over waarom zzp’ers hun LinkedIn-profiel vaker moeten updaten (specifiek). Ik ben zelfstandig HR-adviseur en werk voor mkb-bedrijven in de Randstad (context). Schrijf als een ervaren loopbaancoach die ondernemers begrijpt (rol). Mijn doelgroep zijn zzp’ers tussen de 35 en 50 jaar die LinkedIn verwaarlozen maar wel weten dat ze er iets mee moeten (aanspreken). Geen jargon, geen dure woorden, geen motivational poster-taal. Schrijf zoals je tegen een collega praat, direct en zonder gedoe. Eindig met een vraag (persoonlijk).”

Dat is één prompt. Vijf elementen, één samenhangend geheel. En het resultaat is een post die klinkt alsof jij hem geschreven hebt, niet alsof hij van een willekeurige LinkedIn-goeroe komt.

Hoe ziet dat er in de praktijk uit?

Een methode is pas iets waard als je ziet wat hij oplevert. Twee voorbeelden.

Stel dat je een bedrijfsbeschrijving nodig hebt. De meeste mensen typen “beschrijf mijn bedrijf” en zijn dan verbaasd dat ze een saaie opsomming terugkrijgen. Logisch, want AI weet niets over jouw bedrijf.

Een prompt die wél werkt ziet er zo uit: “Schrijf een bedrijfsbeschrijving van 150 woorden voor Het Contentkantoor. Ik help ondernemers met content die écht werkt, zonder marketinggeblabla. Vermijd woorden zoals ‘innovatief’ of ’toonaangevend’. Focus op eerlijkheid en resultaat. Toon: professioneel maar toegankelijk, zoals je tegen een goede vriend praat.” Wat je dan terugkrijgt klinkt als jij, niet als een willekeurige website.

Hetzelfde geldt voor e-mails. ‘Schrijf een follow-up mail’ levert je een nietszeggende standaardtekst op. Maar ‘Schrijf een korte follow-up mail voor een prospect die vorige week een kennismakingsgesprek had met mij als HR-adviseur. Hij twijfelt nog. Toon: vriendelijk maar zelfverzekerd. Geen druk, wel een concrete vervolgstap. Maximaal 100 woorden’ levert je een mail die je morgen meteen kunt versturen. Dat verschil zit hem niet in de tool, maar in hoe goed jij weet wat je wilt en hoe je dat aan AI uitlegt.

Prompting leer je door te doen

Je snapt nu wat een prompt is en hoe SCRAP werkt. Maar lezen is niet hetzelfde als kunnen, en dat is precies waarom de volgende stap zo belangrijk is.

Pak een taak die je toch al moet doen. Een e-mail die je al drie keer hebt uitgesteld, een LinkedIn-post die al weken op je to-do lijst staat, een stukje webtekst dat je al maanden wil herschrijven. Schrijf daar een SCRAP-prompt voor en kijk wat er uitkomt. Niet omdat het meteen perfect is, maar omdat je alleen leert door te vergelijken: wat vroeg je, wat kreeg je terug, en wat had je beter anders kunnen formuleren?

Bewaar wat werkt. Gooi weg wat niet werkt. En bouw van daaruit verder. Voor je het weet heb je een kleine bibliotheek aan prompts die elke keer weer resultaat geven, zonder dat je er nog bij na hoeft te denken.

Je weet nu genoeg om te beginnen. De rest leer je door te doen en keer op keer aan te scherpen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een prompt en een gewone vraag?

Een gewone vraag laat AI raden wat je wilt. Een prompt geeft AI alles wat het nodig heeft: context, format, doelgroep en persoonlijkheid. Een vraag is “Hoe doe ik marketing?” Een prompt is “Als marketingadviseur voor lokale bedrijven, geef concrete strategieën voor mijn kapsalon gericht op klantbehoud, zonder grote budgetten, maximaal 5 tips van 50 woorden elk.” Het verschil in resultaat is enorm.

Moet ik technisch zijn om te kunnen prompten?

Nee, helemaal niet. Prompting draait om duidelijk communiceren, en dat is iets wat je als ondernemer al dagelijks doet. Als je aan een medewerker kunt uitleggen wat je wilt, kun je ook goede prompts schrijven. De basis leer je in een paar uur, de verfijning komt vanzelf met oefening.

Hoeveel tijd bespaar ik met goede prompting?

De grootste winst zit bij repetitieve taken die normaal veel denkwerk kosten (contentcreatie, klantcommunicatie, social media-posts bedenken). Nieuwsbrieven gaan sneller, LinkedIn kost minder energie, en blogideeën komen vanzelf als je weet hoe je de juiste vragen stelt. Hoeveel precies verschilt per persoon, maar de meeste ondernemers merken het verschil binnen een week.

Welke AI-tool werkt het beste voor prompting?

Of je nou ChatGPT, Claude, Gemini of Perplexity gebruikt, de tool maakt minder uit dan je denkt. Ze werken allemaal op hetzelfde principe: jij geeft een instructie, de tool voert die uit. De kwaliteit van je prompt bepaalt het resultaat, niet het logo rechtsboven in je scherm. Kies er één, leer hem kennen en word daar goed in voor je gaat wisselen.

Wat doe ik als AI telkens het verkeerde antwoord geeft?

Geef meer context en wees explicieter over wat je niet wilt. Voeg de P van SCRAP toe: jouw stijl, voorkeuren en wat je absoluut niet wilt zien. Geef een voorbeeld van wat je wel wilt. AI leert niet van vorige gesprekken, dus je moet elke keer opnieuw de juiste instructies meegeven. Dat klinkt als extra werk, maar als je eenmaal een goede prompt hebt, gebruik je hem steeds opnieuw.