
Blogserie: Hallo AI, schrijf jij even mee? | Deel 5 van 5
Snel antwoord:
Er is geen wettelijke verplichting voor ondernemers om te vermelden dat ze AI hebben gebruikt bij het schrijven van teksten. Of je het toch doet, hangt af van de rol die AI heeft gespeeld. Was AI de ghostwriter? Dan is transparantie verstandig. Was AI een sparringpartner, assistent of redacteur? Dan is het jouw keuze, net zoals je de naam van je tekstredacteur ook niet onder je blog zet.
De vraag komt steeds vaker voorbij in gesprekken over AI en schrijven. Moet je het vermelden als je AI hebt gebruikt? Is het eerlijk als je dat niet doet?
Mijn antwoord: het hangt ervan af. Net zoals je de naam van je tekstredacteur niet onder je blog zet, hoef je ook niet te vermelden dat AI heeft meegekeken. Tenzij AI niet heeft meegekeken maar de hele tekst heeft geschreven. Dan is het een ander verhaal.
De mensen die zeggen dat je het altijd moet vermelden hebben een punt. De mensen die zeggen dat het onzin is hebben ook een punt. Maar een simpel ja of nee doet geen recht aan hoe AI in de praktijk wordt gebruikt.
Wat doe ik zelf?
Ik gebruik AI als sparringpartner, assistent en redacteur. De ideeën, de invalshoek, de mening en de uiteindelijke tekst zijn van mij. AI helpt me om sneller te werken, scherper te denken en minder tijd kwijt te zijn aan het typewerk. Maar de inhoud is altijd mijn verantwoordelijkheid.
Dat is ook precies waarom ik het niet vermeld. Niet omdat ik iets verberg, maar omdat er niets te verbergen valt. De tekst is van mij. AI was het gereedschap, net zoals mijn laptop dat is.
Zou ik het anders doen als AI de tekst volledig had geschreven? Ja. Dan zou ik de tekst eerst zo grondig herschrijven dat hij echt van mij is voordat ik hem publiceer. Of ik zou vermelden dat AI de basis heeft geschreven en ik de inhoud heb bepaald en gecontroleerd.
Wanneer is transparantie wél verstandig?
Het onderscheid zit hem in de rol die AI heeft gespeeld. Stel dat je een onderwerp in ChatGPT gooit, geen eigen input of ideeën toevoegt en de output min of meer klakkeloos publiceert. Dan heeft AI de tekst geschreven en jij hem gepubliceerd. In dat geval is transparantie verstandig, niet omdat de wet het eist maar omdat de inhoud niet echt van jou is. Jouw lezers volgen jou voor jouw kennis, jouw ervaring en jouw mening. Als die er niet in zitten, is het eerlijk om dat te laten weten.
Maar er is ook een heel andere situatie. Je gebruikt AI om te sparren over een idee. Vervolgens laat je AI een structuur voorstellen die je daarna zelf omgooit. Je schrijft de tekst zelf en laat hem daarna checken op onduidelijkheden. In dat geval heeft AI een rol gespeeld die niet veel verschilt van die van een redacteur. En niemand verwacht dat je onder je blog zet wie er heeft meegekeken.
Sommige ondernemers gaan verder en labelen elke pagina expliciet als AI-gegenereerd. Een interessant praktijkvoorbeeld daarvan, inclusief de meetresultaten na veertig dagen, vind je in dit experiment met een volledig met AI gebouwde bedrijvengids.
Wat zegt de wet?
Kort en zonder juridisch jargon: er is momenteel geen wettelijke verplichting voor ondernemers om te vermelden dat ze AI hebben gebruikt bij het schrijven van teksten. De EU AI Act richt zich op aanbieders van AI-systemen, niet op ondernemers die AI gebruiken als schrijfhulp. Wil je de actuele stand van zaken weten? Kijk dan op het website van het Ondernemersplein. Daar staat actuele informatie over de AI Act. Ik ben geen jurist, dus vertrouw op bronnen die hier juridisch meer van weten.
Wat is verstandig voor jou?
Een paar vragen om jezelf te stellen: staat er iets in de tekst wat ik zelf niet zou zeggen of waarvoor ik niet volledig kan instaan? Zou mijn lezer zich misleid voelen als hij wist hoe de tekst tot stand is gekomen? Is de inhoud echt van mij, ook al heeft AI hem mede geschreven?
Als je die vragen eerlijk kunt beantwoorden, weet je ook of je iets hoeft te vermelden. De wet laat je de keuze. Jij bepaalt wat eerlijk voelt. En dat is misschien wel de belangrijkste les van deze hele serie: AI is een hulpmiddel. Wat je ermee doet, hoe je het inzet en waarvoor je verantwoordelijkheid neemt, dat blijft altijd van jou.
Veelgestelde vragen
Nee, er is momenteel geen wettelijke verplichting voor ondernemers om dat te vermelden. De EU AI Act richt zich op aanbieders van AI-systemen, niet op ondernemers die AI gebruiken als schrijfhulp. Voor de meest actuele juridische informatie verwijs ik je naar de website van het Ondernemersplein over de AI Act.
Wees eerlijk. Als een klant vraagt of je AI gebruikt bij het schrijven van teksten, vertel dan welke rol AI speelt in jouw werkproces. “Ik gebruik AI als sparringpartner en redacteur, maar de inhoud en de eindverantwoordelijkheid zijn altijd van mij” is een volledig en eerlijk antwoord. Klanten waarderen transparantie over werkwijze, zeker als je daarna ook kunt uitleggen wat dat betekent voor de kwaliteit van wat je levert.
Dat hangt volledig af van hoeveel jijzelf erin zit. Een tekst waarbij AI het typewerk deed en jij de inhoud, de mening en de toon bepaalde, is net zo authentiek als een tekst die je volledig zelf hebt getypt. Authenticiteit zit niet in het gereedschap maar in de inhoud. Staat er iets in de tekst wat jij niet zelf zou zeggen of waarvoor je niet volledig kunt instaan? Dan is hij niet authentiek, ongeacht of AI hem heeft geschreven of niet. Wil je meer weten over hoe je je eigen stem behoudt bij het schrijven met AI? Dat lees je in blog 2 van deze serie.
Dan mag je rustig uitleggen wat de rol van AI in jouw werkproces is. De vergelijking met een redacteur is eerlijk en verdedigbaar. Schrijvers laten hun werk al eeuwenlang nakijken, herschrijven en redigeren door anderen. AI is een nieuw gereedschap in een lange traditie van samenwerken aan teksten. Wat telt is of de inhoud klopt, of de mening van jou is en of jij er volledig achter staat.
Als AI de ghostwriter was en niet de assistent. Dus als de tekst inhoudelijk grotendeels door AI is geschreven zonder dat jij er je eigen kennis, mening of ervaring in hebt gestopt. In dat geval is transparantie niet alleen eerlijk maar ook verstandig voor je eigen geloofwaardigheid. Lezers volgen jou voor jouw expertise. Als die er niet in zit, merken ze dat vroeg of laat toch. Meer weten over wat AI wel en niet kan bij het schrijven? Lees dan blog 4 van deze serie.






