Hoe je jouw eigen stem behoudt en AI slim inzet als sparringpartner
Blogserie: Hallo AI, schrijf jij even mee? | Deel 2 van 5
Snel antwoord:
AI-teksten klinken als AI omdat mensen AI laten schrijven zonder zichzelf erin te stoppen. De oplossing is niet minder AI gebruiken, maar slimmer. Geef AI je eigen visie, doelgroep en toon mee als instructie, gebruik de output als startpunt en voeg daarna je eigen stem, voorbeelden en mening toe. Dan klinkt het resultaat als jij, niet als een robot.
“In het huidige landschap.” “Kortom, het is cruciaal dat.” Je herkent het meteen. En je weet ook meteen: dit heeft iemand door AI laten schrijven. De vraag is alleen: herkennen jouw lezers het ook in jóuw teksten? De kans is groot dat je het zelf ook wel eens hebt gedaan. Even snel een tekst in ChatGPT gooien, want de blog moet eruit. Het resultaat komt eruit en je denkt: het klopt wel, maar… dit ben ik niet.
Maar hier is het goede nieuws: dit is op te lossen. Met vier concrete dingen die je vanaf vandaag kunt toepassen.
Eerst even dit: om te begrijpen waarom AI-teksten allemaal hetzelfde klinken, is het handig om te weten hoe AI eigenlijk werkt. Want als je dat snapt, begrijp je ook meteen waarom die vier dingen zo effectief zijn.
Waarom klinkt AI-tekst zo inwisselbaar?
AI is een Large Language Model, oftewel een LLM. Dat klinkt technisch, maar het principe is simpel: een LLM is getraind op miljarden teksten van het internet, boeken en andere bronnen. Door die training heeft het geleerd te voorspellen welk woord logischerwijs volgt op het vorige woord. Niet omdat het begrijpt wat er staat, maar omdat het patronen herkent in taal.
Dat heeft een belangrijk gevolg: AI speelt automatisch op safe. De meest gangbare formulering, de veiligste zin, de meest voorspelbare opbouw. Niet omdat AI lui is, maar omdat het optimaliseert voor wat het vaakst voorkomt in zijn trainingsdata. En wat het vaakst voorkomt, is zelden origineel.
Maar dan rijst meteen een logische vraag: als AI alleen maar woorden voorspelt, hoe kan het dan toch zo nuttig zijn als sparringpartner?
Dat zit zo. Door te trainen op miljarden teksten heeft een LLM wel degelijk iets opgebouwd wat lijkt op kennis: patronen, verbanden en concepten uit een enorme hoeveelheid bronnen. Het kan redeneren, vergelijken en conclusies trekken die logisch zijn. Maar het is een ander soort kennis dan menselijke kennis. Een LLM heeft geen ervaringen, geen echte mening en geen doel. Het herkent patronen en genereert daarop gebaseerde tekst.
Juist omdat het zoveel patronen kent uit zoveel verschillende contexten, kan het jouw situatie herkennen en verbanden leggen die jij misschien niet ziet. Het kan vragen stellen, tegenargumenten bedenken, structuur aanbrengen en ideeën uitwerken. Dat voelt als sparren, en dat is het ook, maar het is sparren op basis van patroonherkenning, niet op basis van echte ervaring of begrip.
Wat AI dus niet kan: een standpunt innemen, een mening hebben, verrast worden door iets of schrijven vanuit echte beleving. Dat ben jij. En precies dat is wat jouw teksten onderscheidt van de rest.
Wat werkt wel: AI als sparringpartner
Beschouw AI niet als je ghostwriter maar als je sparringpartner of je assistent. Iemand die meedenkt, structuur aanbrengt en het typewerk doet, terwijl jij bepaalt wat er gezegd wordt en hoe.
Dat begint bij je instructie. Een vage prompt geeft een vage tekst. Maar een scherpe prompt, waarbij je vertelt wie je bent, voor wie je schrijft en wat je wilt bereiken, geeft een tekst die al veel dichter bij jouw stem ligt.
Concreet betekent dat vier dingen: je doelgroep, je toon, je doel en je standpunt meegeven aan AI. Hieronder leg ik uit hoe.
Vergelijk het zo: “Schrijf een blog over AI-tools” geeft je een inwisselbaar overzichtsartikel. Maar “Schrijf een blog over AI-tools voor zelfstandige ondernemers die geen tijd hebben om alles uit te proberen, in een directe en lichte toon zonder jargon” geeft je iets wat al veel meer richting heeft.
Wat zet je in je instructie?
Goede teksten beginnen niet met schrijven. Ze beginnen met nadenken. Wie wil je bereiken? Wat wil die persoon weten of kunnen na het lezen? En wat wil jij vertellen? Als je die drie vragen kunt beantwoorden, heb je de basis voor een goede instructie aan AI. En voor een goede tekst, trouwens, met of zonder AI.
Vier dingen maken het grootste verschil:
Je doelgroep: voor wie schrijf je precies en wat weten zij al? Een zelfstandige ondernemer leest anders dan een marketingmanager bij een groot bedrijf.
Je toon: direct, warm, zakelijk, luchtig? Geef AI een voorbeeld van hoe jij schrijft, of beschrijf je stijl in een paar woorden.
Je doel: wil je informeren, overtuigen of aanzetten tot actie? Dat bepaalt de opbouw van de hele tekst.
Je standpunt: wat vind jij er eigenlijk van? AI neemt zelden een duidelijk standpunt in omdat het nergens voor staat. Jij wel. Geef dat mee.
De finishing touch? Dat ben jij.
Zelfs met een scherpe instructie is de output van AI een startpunt, geen eindproduct. De laatste stap is die je niet kunt overslaan: jijzelf erin stoppen.
Dat betekent concreet: vervang de generieke openingszin door iets wat alleen jij kunt schrijven. Voeg een voorbeeld toe uit je eigen praktijk. Schrijf de conclusie in je eigen woorden. En lees de tekst hardop voor: klinkt dit als jij? Als het antwoord nee is, herschrijf dan die zinnen.
Dat hoeft niet veel te zijn. Soms is één persoonlijk voorbeeld genoeg om een hele tekst van inwisselbaar naar herkenbaar te tillen.
En als schrijven echt niet jouw ding is?
Dan mag AI meer doen. Dat is geen schande, dat is slim. Als ondernemer hoef je niet alles zelf te doen, ook niet schrijven. Als je AI de structuur en de basisinhoud laat verzorgen en jij daarna de tekst doorleest, de toon bijstuurt en je eigen visie toevoegt, dan heb je nog steeds een tekst die werkt.
Het verschil tussen een tekst die klinkt als AI en een tekst die klinkt als jou, zit vaak in tien minuten extra aandacht. Die tien minuten zijn het altijd waard.
In deel 3 ga ik concreet: van idee tot gepubliceerde blog in een uur. En hoe jij dat ook kunt doen.
👉 Lees binnenkort deel 3: Van idee naar gepubliceerde blog
Veelgestelde vragen
Lees hem hardop voor. Klinkt het zoals jij praat? Of hoor je zinnen die je zelf nooit zou zeggen? AI-teksten hebben vaak vaste kenmerken: overdrijvende woorden zoals “cruciaal” en “indrukwekkend”, veel verbindingswoorden achter elkaar zoals “bovendien”, “daarnaast” en “echter”, en opens als “In het huidige landschap.” Herken je die? Dan is het tijd om bij te sturen.
En hardop voorlezen is trouwens ook dé manier om te lange zinnen te ontdekken. Krijg je ademnood voordat je de zin uit hebt? Dan is hij te lang. 😉
Dat hangt af van hoe scherp je instructie was. Had je een vage prompt gegeven? Dan is de kans groot dat je meer moet bijsturen. Had je een goede, specifieke instructie gegeven met je doelgroep, toon en doel erin? Dan is de output al veel dichter bij wat je wilt en volstaan vaak kleine aanpassingen.
Begin altijd met de openingszin, want die zet de toon voor de rest. Voeg daarna bijvoorbeeld een persoonlijk voorbeeld toe en controleer of de conclusie in jouw woorden is. En lees hem hardop voor: klinkt hij als jij? Zo niet, herschrijf dan die specifieke zinnen. Je hoeft niet alles te herschrijven, maar sla deze stap nooit over.
Ja, waarom niet. AI is juist voor jou een waardevol hulpmiddel. Zorg wel dat je de output doorleest, de toon bijstuurt waar nodig en je eigen visie toevoegt. Een tekst die door AI is geschreven maar door jou is geleid, werkt veel beter dan een tekst die je nooit had gepubliceerd omdat je er tegenop zag.
Liever gewoon een tekst die klinkt als jij, zonder er uren in te steken? Dan is het misschien tijd om samen te werken met iemand die dat voor je doet. Dat is precies wat ik doe bij Het Contentkantoor. 😉
De makkelijkste manier: geef een voorbeeld van een tekst die je zelf hebt geschreven en vraag AI om in diezelfde stijl te schrijven. Of beschrijf je stijl in een paar woorden: direct, warm, zonder jargon, met een vleugje humor. Hoe specifieker je bent, hoe beter het resultaat.
Wil je AI vaker inzetten voor het schrijven van teksten? Deel drie of vier teksten (of meer) die je zelf hebt geschreven met ChatGPT, Claude of Mistral en vraag: “Wat is de tone-of-voice van deze teksten? Beschrijf mijn schrijfstijl.” Je krijgt dan een gedetailleerde omschrijving van jouw stijl die je voortaan als instructie kunt meegeven. AI ziet patronen in jouw schrijven die jij zelf misschien nooit zo had benoemd.
Ja, als jij de regie houdt. AI is een hulpmiddel, net zoals een spellingschecker of een tekstverwerker. Wat jouw klanten van jou verwachten is jouw kennis, jouw visie en jouw expertise. Of je die nu opschrijft met of zonder hulp van AI maakt voor het eindresultaat niet uit. Zolang de inhoud klopt, de toon herkenbaar is en jij er volledig achter staat, is er niets oneerlijks aan. Transparantie over je werkwijze is altijd een keuze die je kunt maken, maar een verplichting is het vooralsnog niet.